Kendi Nedenini Bul!
Simon Sinek, David Mead & Peter Docker – Kendi Nedenini Bul!
Hayatınızı Değiştirmeden Önce, Neden Yaşadığınızı Bulun
Hayatımız boyunca birçok soru soruyoruz:
Ne yapmalıyım?
Hangi mesleği seçmeliyim?
Nasıl daha başarılı olabilirim?
Nasıl daha çok para kazanabilirim?
Ama çoğu zaman daha temel bir soruyu atlıyoruz:
Bütün bunları neden yapıyorum?
Simon Sinek, David Mead ve Peter Docker’ın Kendi Nedenini Bul! adlı iki kitaplık çalışması, insanı tam olarak bu sorunun peşine düşürüyor.
Kitapların temel düşüncesi şu:
Hepimizin derinlerde yatan bir amacı, inancı veya davamız vardır. Buna bizim “NEDEN”imiz denir.
Kendi nedenimizi bulduğumuzda yalnızca ne yapmak istediğimizi değil, neden yapmak istediğimizi de anlamaya başlarız.
NEDEN Neden Bu Kadar Önemli?
İnsanlar çoğu zaman hayatlarını “ne” üzerinden kurar.
Bir meslek seçeriz.
Bir işe gireriz.
Bir şirket kurarız.
Para kazanırız.
Bir hedef belirleriz.
Fakat bunların arkasındaki neden net değilse, ulaştığımız hedefler bile bizi tatmin etmeyebilir.
Çünkü:
Ne yaptığımız hayatımızın faaliyetidir.
Neden yaptığımız ise hayatımıza anlam veren şeydir.
Bir insanın ne yaptığını bilmek, onun hayatını anlamak için yeterli değildir.
Asıl soru:
“Bunu neden yapıyor?”
1. NEDEN Nedir?
NEDEN, yalnızca bir hedef değildir.
“Çok para kazanmak istiyorum.”
“Başarılı olmak istiyorum.”
“Ünlü olmak istiyorum.”
gibi ifadeler birer hedef olabilir.
NEDEN ise daha derindedir.
Neye inanıyorsunuz?
Neyi değiştirmek istiyorsunuz?
İnsanlara ne katmak istiyorsunuz?
Hayatınızın hangi anlamlı şey için kullanılmasını istiyorsunuz?
NEDEN, yaptığınız şeylerin arkasındaki temel inanç ve amacı ifade eder.
2. Herkesin Bir NEDEN’i Vardır
Belki kendi nedeninizi henüz kelimelere dökemiyorsunuz.
Bu, bir nedeniniz olmadığı anlamına gelmez.
Bazı insanlar nedenlerini çok erken keşfeder.
Bazıları yıllarca farklı işler ve deneyimler yaşadıktan sonra bulur.
Bazıları ise hayatının önemli bir döneminde yaşadığı bir olay sayesinde nedenini fark eder.
Önemli olan nedeninizin başkalarınınkiyle aynı olması değildir.
Sizin nedeniniz size ait olmalıdır.
3. Tutkudan Daha Derin Bir Şey
NEDEN bazen “tutku” ile karıştırılır.
Oysa her sevdiğimiz şey bizim nedenimiz değildir.
Bir şeyi sevebilirsiniz.
Bir hobiniz olabilir.
Bir alanda başarılı olabilirsiniz.
Ancak NEDEN, bütün bunların arkasındaki daha derin motivasyondur.
Örneğin fotoğraf çekmeyi sevmek bir tutku olabilir.
Ama insanlara hayatı farklı açılardan göstermek, hikâyeleri görünür kılmak veya insanların kendilerini ve dünyayı başka türlü görmelerine yardımcı olmak daha derindeki NEDEN olabilir.
Bu nedenle NEDEN’i bulmak için yalnızca:
“Neyi seviyorum?”
sorusunu sormak yeterli değildir.
Daha derine inmek gerekir:
“Bunu neden seviyorum?”
4. Geçmişiniz NEDEN’inizin İpuçlarını Taşır
Kendi nedenimizi bulmanın yollarından biri geçmişimize bakmaktır.
Hayatımızda bizi en çok etkileyen anlar…
Kendimizi en güçlü hissettiğimiz dönemler…
Başkalarına yardım etmekten en çok keyif aldığımız zamanlar…
Bizi öfkelendiren adaletsizlikler…
Tekrar tekrar yaptığımız şeyler…
Bütün bunlar nedenimizin ipuçlarını taşıyabilir.
Bu nedenle kitapların yaklaşımında önemli bir keşif alanı vardır:
Hikâyeniz.
Çünkü hayatınız boyunca tekrar eden bazı temalar, aslında sizin neye değer verdiğinizi gösterebilir.
5. En İyi Hikâyelerinizi Hatırlayın
Kitapların önemli çalışmalarından biri, hayatımızdaki güçlü ve anlamlı deneyimleri hatırlamaktır.
Kendinizi gerçekten iyi hissettiğiniz bir anı düşünün.
Bir başarı olabilir.
Birine yardım ettiğiniz bir an olabilir.
Bir ekip çalışması olabilir.
Bir problemi çözdüğünüz bir dönem olabilir.
Hayatınızda:
“İyi ki bunu yapmışım.”
dediğiniz anlar…
Bu hikâyelerin ortak noktaları, NEDEN’inizin ortaya çıkmasına yardımcı olabilir.
Çünkü NEDEN bazen bir cümle olarak değil, hayatımız boyunca tekrar eden bir tema olarak karşımıza çıkar.
6. En Zor Deneyimleriniz de İpucu Verebilir
Yalnızca güzel anılar değil, zor deneyimler de önemlidir.
Neye tahammül edemiyorsunuz?
Hangi davranışlar sizi rahatsız ediyor?
Hangi haksızlıklar sizi harekete geçiriyor?
Neleri değiştirmek istiyorsunuz?
Bazen insanın NEDEN’i, dünyada görmek istemediği şeylerden de anlaşılabilir.
Çünkü bizi en çok rahatsız eden şeyler, çoğu zaman en çok önem verdiğimiz değerlerin karşısındadır.
7. NEDEN Bir Cümleye Dönüşebilir
Nedenimizi keşfetmek kadar onu ifade edebilmek de önemlidir.
Bunun için nedenimizi kısa ve anlaşılır bir cümleye dönüştürmek gerekir.
İyi bir NEDEN:
- Samimi olmalıdır.
- Size ait olmalıdır.
- Başkalarının beklentilerine dayanmamalıdır.
- Bir sonuçtan çok bir amacı anlatmalıdır.
- Hayatınızda yaptığınız farklı şeyleri bir araya getirebilmelidir.
NEDEN’iniz bir meslek tanımı değildir.
Çünkü mesleğiniz değişebilir.
NEDEN’iniz değişmeden farklı yollarla ortaya çıkabilir.
8. NEDEN’iniz Mesleğiniz Değildir
Bir doktorun NEDEN’i doktor olmak değildir.
Bir öğretmenin NEDEN’i öğretmen olmak değildir.
Bir girişimcinin NEDEN’i şirket sahibi olmak değildir.
Bunlar ne yaptığımızı anlatır.
NEDEN ise:
“Bunu neden yapıyorum?”
sorusunun cevabıdır.
Bu nedenle insan hayatı boyunca birçok farklı iş yapabilir ama aynı NEDEN’i farklı şekillerde yaşayabilir.
Bir insanın mesleği değişebilir.
Ama insanlara değer katma, özgürleştirme, öğretme, ilham verme veya dünyayı daha iyi bir yer haline getirme arzusu farklı biçimlerde yaşamaya devam edebilir.
9. NEDEN’inizi Bulduğunuzda Ne Değişir?
NEDEN’inizi bulmak hayatınızdaki bütün sorunları çözmez.
Ancak karar verme biçiminizi değiştirebilir.
Bir fırsat karşınıza çıktığında:
“Bana ne kazandırıyor?”
sorusunun yanında:
“Bu benim nedenimle örtüşüyor mu?”
diye sorabilirsiniz.
Bir iş seçerken…
Bir ortaklık kurarken…
Bir ekip oluştururken…
Bir proje başlatırken…
Hatta zamanınızı nereye ayıracağınıza karar verirken…
NEDEN’iniz bir pusula görevi görebilir.
10. NEDEN’inizi Başkalarınınkiyle Karşılaştırmayın
Herkesin NEDEN’i aynı olmak zorunda değildir.
Birinin amacı para kazanmak olabilir.
Bir başkasınınki insanlara yardım etmek.
Bir başkasınınki yeni şeyler keşfetmek.
Bir başkasınınki özgürlük.
Bir başkasınınki eğitim.
Bir başkasınınki bir şeyler üretmek.
Burada önemli olan başkasının nedenini benimsemek değil:
Kendi nedeninizi bulmaktır.
Çünkü başkasının amacıyla yaşanan bir hayat, dışarıdan başarılı görünse bile içeriden tatminsiz olabilir.
11. NEDEN’inizi Hayatınıza Nasıl Taşırsınız?
NEDEN’i bulmak başlangıçtır.
Asıl mesele onu yaşamaktır.
Çünkü bir insan:
“Benim nedenim bu.”
deyip tamamen farklı bir hayat yaşayabilir.
NEDEN ile:
Ne yaptığınız
ve
nasıl yaptığınız
arasında uyum oluşması gerekir.
Kısacası:
NEDEN → NASIL → NE
birbirini tamamlamalıdır.
NEDEN yönünüzü gösterir.
NASIL yönteminizi belirler.
NE ise ortaya koyduğunuz işi veya davranışı ifade eder.
12. NEDEN Bir Kez Bulunup Bırakılmaz
Kendi nedeninizi bulmak tek seferlik bir sınav değildir.
İnsan değişir.
Hayat değişir.
Deneyimler değişir.
Öncelikler değişir.
Ancak çoğu zaman insanın temel değerleri ve dünyaya katkı sunma biçimi farklı şekillerde devam eder.
Bu nedenle hayatınızın farklı dönemlerinde yeniden şu soruyu sormak faydalı olabilir:
“Şu anda yaptığım şeyleri neden yapıyorum?”
Belki cevabınız değişmeyecektir.
Belki de değişecektir.
Her iki durumda da önemli olan, hayatınızı bilinçli yaşamaktır.
Kitabın Güçlü Yanları
- Kişinin kendi yaşam amacını keşfetmesine odaklanması
- Soyut bir “amaç” kavramını somutlaştırmaya çalışması
- Geçmiş deneyimleri bir keşif aracı olarak kullanması
- Kişisel değerlerle kariyer ve yaşam tercihleri arasında bağ kurması
- “Neden?” sorusunu günlük kararların içine taşıması
- Okuyucuyu yalnızca düşünmeye değil, kendi hikâyesini incelemeye yönlendirmesi
Kimler Bu Kitapları Okumalı?
- Hayatının yönünü sorgulayanlar
- Kariyer değişikliği düşünenler
- İşinden veya yaşamından anlam bulmakta zorlananlar
- Girişimciler
- Liderler
- Kişisel gelişim yolculuğunda olanlar
- Kendini daha iyi tanımak isteyenler
- “Ben aslında ne için yaşıyorum?” sorusunu soran herkes
Kitaptan Akılda Kalan Güçlü Mesaj
“Ne yaptığınızı değil, neden yaptığınızı keşfedin.”
SONUÇ: Hayatınızın Cevabını Değil, Sorunuzu Bulun
Kendi Nedenini Bul!, bize hazır bir yaşam amacı vermiyor.
Çünkü herkes için geçerli tek bir amaç yok.
Bunun yerine bizi kendi hayatımızın içine gönderiyor.
Geçmişimize…
Yaşadığımız deneyimlere…
Bizi heyecanlandıran şeylere…
Bizi öfkelendiren olaylara…
En iyi hissettiğimiz anlara…
Ve tekrar tekrar yaptığımız şeylere…
Çünkü belki de nedenimiz, yıllardır gözümüzün önünde duruyor.
Sadece ona doğru soruyu sormadık.
Hayatımız boyunca:
“Ne yapmalıyım?”
diye soruyoruz.
Oysa belki de önce şunu sormalıyız:
“Neden?”
Çünkü NEDEN’inizi bulduğunuzda, hayatınızın farklı parçaları ilk kez aynı hikâyenin parçaları gibi görünmeye başlayabilir.
Ve belki de kendinizi bulmanın yolu, yeni bir insan olmaktan değil;
zaten kim olduğunuzu ve neye hizmet etmek istediğinizi keşfetmekten geçer.
